Handelen van officier van justitie en rechter in onderzoek

De Rijksrecherche gaat een feitenonderzoek doen naar officier van justitie Hetty Hoekstra en voormalig onderzoeksrechter en plaatsvervangend rechter bij het gerechtshof in Amsterdam Hans Helmonds, zo meldt het OM. De Amsterdamse advocaat Henk Brink deed eerder aangifte tegen hen deed. De verdenking is dat ze achteraf documenten hebben aangepast om een huiszoeking alsnog te kunnen rechtvaardigen.

Onderzoek naar twee magistraten, NOS, 31-12-2010

FD: Etiquette, wat te dragen als jurist aan de Zuid-As

De advocaat die in Nederland carrière wil maken, moet zich houden aan een paar strikte kledingvoorschriften. Ongeschreven maar sociaal afgedwongen. Buitenlanders, met als toppunt het Zwitsers UBS, zijn nog veel strenger.

Bruine schoenen kunnen écht niet, , 29-12-2010

Elsevier: de notaris worstelt met (misbruik) dementerenden

De liefhebber wijs ik graag nog op het kerstnummer van de Elsevier. Hierin een artikel over het groeiend probleem van financieel misbruik van dementerenden. Het aantal bejaarden dat lijdt aan ziektes als alzheimer neemt, zo meldt het opinieblad, explosief toe. De notaris worstelt ondertussen met de vraag of de bejaarde die tegenover hem zit wel in staat is om bijvoorbeeld een testament te maken. Het vaststellen van wilsbekwaamheid is, ondanks het Stappenplan Beoordeling Wilsbekwaamheid, vaak lastig. Het stappenplan is volgens sommigen daarnaast meer gemaakt ter bescherming van de notaris dan van de cliënt. Kan van de notaris meer worden verwacht dan enkel het gebruik van het stappenplan?

Bejaarde prooien; Hoe kwetsbare ouderen worden kaalgeplukt, Elsevier (abonnees), 18-12-2010

België: Vreemdelingenrecht is een (te) booming business?

Advocatenkantoren die draaien op vreemdelingenrecht doen het uitstekend. Meestal draait de overheid op voor hun factuur en dat maakt het - zo meldt Trends.be - financieel interessant. Dit nodigt volgens de Antwerpse politica Nahima Lanjri (CD&V) ook helaas sommige juristen uit om de randen van het recht te veel te zoeken als over te gaan:
“Door de talrijke misbruiken duurt de asielprocedure zeer lang.” [...] “Het stoort me dat niet altijd even correcte advocaten hun buitenlandse cliënten opstoken om procedures zo lang mogelijk te rekken, zelfs als ze overduidelijk geen recht hebben op asiel. Correcte asielzoekers worden benadeeld door de trage procedure.”

Asielrecht is booming business voor advocaten, Trends.be, 22-12-2010

20. Wat te doen als een cliënt je een doosje Cubaanse sigaren aanbiedt? Waar ligt de grens?

CNN meldt dat "zelfs advocatenkantoren Cubaanse sigaren (contraband) binnensmokkelen". De verbazing van CNN's Jeanne Meserve is hartverwarmend. Zullen er ook liefhebbers te vinden zijn in Nederlandse kantoren? En wat eigenlijk te doen met de cliënt die een doosje aanbiedt?

Illegal shipments of cigars are turning up by the thousands in Chicago., CNN, 21-12-2010

Versterkte toezicht in de advocatuur? De Orde reageert.

De aankondiging vanuit de overheid tot het nemen van maatregelen teneinde het toezicht op de advocatuur te versterken, heeft ertoe geleid dat de Orde van Advocaten vandaag zelf een aantal maatregelen heeft aangekondigd. De insteek van het Ministerie van Justitie en Veiligheid om het beroepsgeheim van advocaten in te perken door toezichthouders inzicht te geven in cliëntendossiers gaf te veel druk? Of de aangekondigde acties overtuigen, moeten we afwachten. Het ministerie heeft nog niet gereageerd.

De aangekondigde maatregelen:
- De Orde wil jaarlijks 10 procent van alle advocatenkantoren gaan doorlichten.
- De huidige toezichthouders – advocaten die in hun regio zijn gekozen – zullen hiervoor steun krijgen van financieel specialisten van een accountantskantoor.
- Daarnaast zal er een centrale Stichting Derdengelden komen die al het geld beheert dat cliënten tijdelijk bij hun advocaat willen stallen.
- Bij de nieuwe Stichting Derdengelden kunnen alle geldstromen via advocatenkantoren worden gecontroleerd en eventueel ongebruikelijke transacties kunnen tijdig worden gesignaleerd.
- Het nieuwe toezichtstelsel van de advocatuur zal vanaf 2011 worden gecontroleerd door een onafhankelijke autoriteit. Deze zal namens de samenleving toezien op de afhandeling van klachten en de kwaliteit van het toezicht. Hij of zij zal hierover jaarlijks in het openbaar rapporteren.

Orde: toezicht op advocatuur versterkt, NOvA, 23-12-2010

19. Vereist het verdedigen van een verdachte als Robert M. extra uitleg door een advocaat?

Bekend geworden is dat het kantoor Anker & Anker de verdachte in de ontuchtzaak Amsterdam, Robert M., gaat bijstaan. Met vier man zullen ze Robert M. verdedigen in rechte. Nu heeft iedereen in Nederland recht op juridisch bijstand en dus ook Robert M. De maatschappelijke afkeer tegen Robert M. is echter groot. Veel reacties van op diverse krantensites zijn negatief over de juridische bijstand. Te meer omdat het uurtarief van de advocaten niet gering is (te hoog voor Robert M.?) en helemaal als dit maal drie/vier moet. De gedachte dat de belastingbetaler 1900 euro per uur moet betalen voor de bijstand van Robert M. heeft dan ook snel post gevat.

De vraag is nu of het kantoor een extra uitleg moet geven of dat het enkel kan verwijzen naar het beginsel dat een ieder - en dus ook Robert M. - recht heeft op juridische bijstand in onze rechtsstaat. Is bijvoorbeeld een toelichting op het uurtarief wenselijk? Is het aan het kantoor om duidelijk te maken dat de belastingbetaler niet 1900 euro per uur kwijt is? Het advocatencollectief heeft besloten om dit - zie het bericht op de website - niet te doen.

Robert M. naar Anker & Anker, Advocatenkantoor Anker & Anker, 23-12-2010
Vier advocaten staan Robert M. bij, Telegraaf, 23-12-2010

18. In hoeverre wordt een geheimhoudingsplicht van een jurist beperkt door techniek?

De Orde van Advocaten van Californië (VS) heeft een interessant advies opgesteld aangaande de plicht tot vertrouwelijkheid in relatie tot de technologische context waarin veel werkzaamheden van de advocaat worden verricht. Ondanks de verschillen in de juridische beroepsethiek tussen ons en hun Orde zijn veel elementen waardevol.

De zaak die aanleiding was tot het geven van het advies betrof een advocaat die in een koffiewinkel snel enig uitzoekwerk aan het doen was voor zijn cliënt. Met de laptop - waar ook veel geheime informatie stond van deze en andere cliënten - ging hij (wireless) het internet op met de daar aangeboden publieke internetverbinding. Een dergelijke toegang is echter niet zonder risico. Indien bepaalde veiligheidsmaatregelen niet zijn genomen, kunnen derden vrij eenvoudig toegang krijgen tot de laptop. Waar eindigt - in het licht van geheimhouding en gevoeligheid van cliëntgegevens - de verantwoordelijkheid van de advocaat?

De commissie van de Orde in kwestie beantwoordt niet enkel deze zaak maar belicht het onderwerp in brede zin. Het is een interessante discussie:
Due to the ever-evolving nature of technology and its integration in virtually every aspect our daily lives, attorneys are faced with an ongoing responsibility of evaluating the level of security of technology that has increasingly become an indispensable tool in the practice of law. The Committee’s own research – including conferring with computer security experts – causes it to understand that, without appropriate safeguards (such as firewalls, secure username/password combinations, and encryption), data transmitted wirelessly can be intercepted and read with increasing ease. Unfortunately, guidance to attorneys in this area has not kept pace with technology. Rather than engage in a technology-by-technology analysis, which would likely become obsolete shortly, this opinion sets forth the general analysis that an attorney should undertake when considering use of a particular form of technology.

De commissie komt met de volgende aanbeveling die met name procedureel gericht is:

Before using a particular technology in the course of representing a client, an attorney must take appropriate steps to evaluate:
1) the level of security attendant to the use of that technology, including whether reasonable precautions may be taken when using the technology to increase the level of security;
2) the legal ramifications to a third party who intercepts, accesses or exceeds authorized use of the electronic information;
3) the degree of sensitivity of the information;
4) the possible impact on the client of an inadvertent disclosure of privileged or confidential information or work product;
5) the urgency of the situation; and
6) the client’s instructions and circumstances, such as access by others to the client’s devices and communications.


The State Bar of California Standing Committee on Professional Responsibility and Conduct Formal opinion no. 2010-17, The State Bar of Calefornia, 18-12-2010

Onbepaalde tijd schorsing advocaat uit Made

De in Made praktijkhoudende Advocate Marja van den Toorn-Volkers is voor onbepaalde tijd geschorst na een reeks van klachten van cliënten. Van den Toorn heeft nog de mogelijkheid om in beroep te gaan tegen de uitspraak van de Raad van Discipline.

Advocaat uit Made geschorst, BN/De Stem.nl, 17-12-2010

Advocaat tien maand geschorst

De advocaat Ruud J. Skála wordt voor ruim tien maanden geschorst als advocaat, zo meldt ons het Dagblad van het Noorden. Ingangsdatum: 27 december 2010. Slála had zonder medeweten van de klaagster een procedure gevoerd die zij na verlies wel moest bekostigen.

Skála ruim tien maanden geen advocaat, Dagblad van het Noorden, 16-12-2010

17. Kun je eigenlijk als jurist meerdere verdachten in één zaak verdedigen?

Op Advocatie een posting over het wel of niet verdedigen van meerdere verdachten in één zaak.
Een advocatenduo dat meerdere verdachten bijstond in een Rotterdamse strafzaak, kreeg namelijk eind vorige maand een waarschuwing van de rechter dat als ze de verdachten - die in beperkingen zaten - zouden blijven bijstaan, dan een tuchtklacht zou volgen. Een vraag waarop - zo mag blijken - geen eenduidig generiek antwoord gegeven kan worden maar die enkel op casusniveau onderzocht kan worden? Niet met twee benen in één kous?

Rechter dreigt advocatenduo met tuchtklacht, Advocatie.nl, 15-12-2010

Voorzitter Raad voor de Rechtspraak spreekt o.a. over ontuchtzaak, minimumstraffen en zaak Wilders

In het tweede Gesprek op 2 praat Paul Rosenmöller met mensen in het nieuws en vandaag was dit met Erik van den Emster, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak. Een interessant interview waarbij Van den Emster steeds het grijze gebied van het morele en het juridische bewandelt. Met name de zaak Wilders als de hoogte van straffen wordt besproken. Moeten we minimumstraffen willen? Van den Emster neemt steeds duidelijk stelling.

Het interview zou voorheen veel vragen oproepen. Is het namelijk wel aan een rechter (en specifiek de voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak) om zich te bemoeien met de inhoud van wetgeving? Mag een rechter de vox popupli aanspreken op de onjuistheid van hun opvattingen? Dat harder straffen duurder is, minder effectief is, e.d. is? En is het aan een rechter om de politiek aan te spreken op de negatieve consequenties van de door hun te nemen maatregelen? Dat ze niet altijd de roep uit de samenleving moet volgen? De rechtspraak zit - ondanks dat Van den Emster anders betoogt - in een lastige hoek en dit rechtvaardigt volgens velen optredens als deze. Het paradoxale in het optreden van Van den Emster is dat hij het laatste wel toegeeft: de rechter zal steeds meer in maatschappelijke discussies zich laten zien. Paradoxaal als er werkelijk niets aan de hand zou zijn.

In het begin geeft Van den Emster ook een eerste reactie op de ontuchtzaak in Amsterdam. Een mooie reactie waarbij hij de rol van rechter en het zijn van vader van drie kinderen mooi neerzet.

Gesprek op 2, Ikon, 12-12-2010

Beroepsgeheim vs Toezicht

De aankondiging van het Ministerie van Justitie en Veiligheid om het beroepsgeheim van advocaten in te perken door toezichthouders inzicht te geven in cliëntendossiers blijft een bron van discussie en aandacht. Netlaw Advocatenkantoren, een samenwerkingsverband van zeventien advocatenkantoren, heeft de Algemene Raad verzocht onder geen beding akkoord te gaan met richtlijnen van derden die kunnen leiden tot aantasting van het verschoningsrecht (onder het mom van toezicht):
de Nederlandse Orde van Advocaten te verzoeken onder geen beding akkoord te gaan met verordeningen c.q. overeenkomsten met derden, waaronder begrepen het zogenaamde Bureau Financieel Toezicht, de Minister van Veiligheid en Justitie en de Minister van Financiën of met richtlijnen die (zouden kunnen) leiden tot een (verdere) aantasting van de verschoningsverplichting en het beroepsgeheim van de advocaat en roept de Nederlandse Orde van Advocaten op het verzet tegen elke aantasting van voornoemde rechten en plichten onverkort te handhaven en dit verzet zo nodig ook in Europees/Internationaal verband te organiseren.
Advocaten: Blijf af van beroepsgeheim, NOvA, 09-12-2010

Kijken in de ziel: Niet slepen met het lijk

De laatste aflevering van Kijken in de ziel, strafpleiters is gisteren uitgezonden. Boek en DVD volgen en zijn voor de geïnteresseerde te bestellen. Nog een aantal vragen/dilemma's die besproken zijn waarbij een aantal door het tuchtrecht trouwens reeds negatief beantwoord kunnen worden maar die wel de grens tussen advocaat en cliënt aftasten:

- mag je adviseren bij een strafbaar feit wat nog gepleegd moet worden?
- mag je met het lijk slepen?
- mag je meerdere verdachten in een zaak verdedigen?
- mag je een kerstkaart van ouders meegeven aan je cliënt die zit?
- mag je familie bellen dat iemand aangehouden is?
- moet je je eigen (tuchtrecht) zaak verdedigen?
- mag een advocaat iets strafbaars doen? Te hard rijden is volgens velen geen probleem. Waar ligt de grens?
- mag je zaken van een cliënt in bewaring nemen?
- mag je geld aannemen van een cliënt die via de gefinancierde rechtshulp bij je gekomen is?
- mag je adviseren over de wijze van denken van een rechter?
- in hoeverre gaat het beroepsgeheim ook nog op voor zaken die reeds de media hebben bereikt (dan wel impliciet af te leiden zijn). Bijvoorbeeld een vervolgde politicus ook een groot media-optreden wenst van zijn advocaat in zijn zaak en de zaak zo lang mogelijk wil rekken)
- mag je met een bekende, maar nooit schuldig gevonden drugsdealer regelmatig uit eten gaan in het Amstel-hotel?
- mag je een collega-advocaat negatief in de media - bijvoorbeeld in dit programma zelf - neerzetten?

Tot slot - na het zien van zes interessante afleveringen - een afsluitende vraag. Bram Moszkowicz stelt in de laatste aflevering dat er z.i. hooguit vijf top-advocaten zijn in Nederland. In het programma worden er echter 12 geïnterviewd. Aan de lezer om ze in volgorde te zetten. Is de morele volgorde - mede vanuit het deugdenethisch perspectief van rolmodellen - anders dan de juridische?

01. Willem Anker
02. Bénédicte Ficq
03. Stijn Franken
04. Theo Hiddema
05. Geert-Jan Knoops
06. Cees Korvinus
07. Bram Moszkowicz
08. Lucy Oldenburg
09. Peter Plasman
10. Gerard Spong
11. Inez Weski

Kijken in de ziel: strafpleiters, NTI, 08-12-2010

16. Moet je als overheid de financiële steun stopzetten van een (oud) rechter als je weet dat deze rechter aanwijsbaar fout heeft gehandeld?

Moet je als overheid de financiële steun in de rechtsbijstand stopzetten van een (oud) rechter als je weet dat deze persoon aanwijsbaar fout heeft gehandeld? Advocaat Hugo Smit meent van wel. Hij eist dat voormalig rechter Hans Westenberg namelijk niet langer financieel door de staat zou moeten worden gesteund. „Die man deugt van geen kant. Hij doet allemaal dingen die niet mogen, zo blijkt nu.”.

Nu was deze zaak de Raad voor de rechtspraak de eerste keer een "een bee(r)tje overkomen" (zie brief via NOS-site) maar dat kan nu nog lastig worden nog volhouden. Het knaagt immers al geruime tijd. Destijds was echter een belangrijk argument dat de kosten niet werden vergoed in het belang van Westenberg maar in het belang van de rechtbank 's-Gravenhage en de rechtspraak in het algemeen. De vraag is of deze twee belangen nog steeds goed worden gediend met de kostenvergoeding?

Advocaat: stop steun staat aan Westenberg, Telegraaf, 09-12-2010
Rechter negeert Raad voor de rechtspraak, NOS, 14-03-2010
Zaak Westenberg begint nu aan rechterlijke macht zelf te knagen, NRC, 15-03-2010

15. Als je als advocaat een publieke zaak teruggeeft: hoeveel kun en moet je dan zeggen?

Moszkowicz vertegenwoordigt Sander V. niet meer zo maakte hij bekent. Mag een advocaat een zaak eigenlijk wel teruggeven onder vermelding van "nadat er zich een omstandigheid heeft voorgedaan" of is dit reeds een schending van het beroepsgeheim? Op nieuwssites waar de lezer ook mag reageren, gonst het namelijk direct van de geruchten.

Moszkowicz verdedigt Sander V. niet, Telegraaf, 08-12-2010

RvdR: Advies Westenberg niet acceptabel

De Raad voor de rechtspraak meldt dat de raad en de Rechtbank 's-Gravenhage niets bekend was van de aard of inhoud van het (betaalde) advies dat mr. J.W. Westenberg (destijds nog lid van de Haagse rechtbank) in 2007 uitbracht aan de voorzitter van de Raad van bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit, mr. P. Kalbfleisch (voormalig lid van de Haagse rechtbank). Zo meldt de raad via rechtspraak.nl. Westenberg adviseerde de NMa-topman om niet in hoger beroep te gaan tegen fietsfabrikant Accell. De raad:
Nu gebleken is dat het advies van mr. Westenberg aan de NMa betrekking had op en de beoordeling inhield van een vonnis van een collega-rechter in de Haagse rechtbank, stellen de Raad en de rechtbank vast dat het handelen van mr. Westenberg volstrekt in strijd was met de toen en nu heersende taakopvatting binnen de Rechtspraak en daarmee schadelijk voor het aanzien van de rechtspraak.

Voor de Rechtbank zou het geven van dit advies zeker niet acceptabel zijn geweest als mr. Westenberg de leiding van de rechtbank tevoren had geraadpleegd. Het optreden van mr. Westenberg zou achteraf hebben geleid tot een onderzoek naar de mogelijkheid om hem een disciplinaire maatregel op te leggen, indien hij nog in dienst van de rechtbank zou zijn geweest.

Onder andere op de site van de NOS en het Financieel Dagblad de stukken.

Advies mr. Westenberg aan NMa niet acceptabel, Raad voor de Rechtspraak, 07-12-2010
Westenberg gaf NMa advies over Accell, FD, 07-12-2010
Rechtspraak:”Mogelijk geld terugvorderen van rechter”, NOS, 07-12-2010

Voorzieningenrechter: spreekverbod Hiddema

De Telegraaf meldt dat strafpleiter Theo Hiddema zich op straffe van een boete van 5000 euro niet langer negatief mag uitlaten over een voormalige cliënt van hem. Het is kort gezegd niet wenselijk als een advocaat zich publiekelijk negatief uitlaat over een ëx-cliënt. Hiddema zal echter "in het belang van alle mondige burgers in dit land toch hoger beroep instellen", zo meldt de krant.

Theo Hiddema krijgt spreekverbod , Telegraaf, 06-12-2010

Aangifte tegen rechtsbijstandverzekeraars door advocaat

Advocaat Leendert de Jong heeft bij het Openbaar Ministerie in Amsterdam aangifte gedaan van structureel bedrog, oneerlijke mededinging en deelname aan een criminele organisatie door rechtsbijstandverzekeraars en het Verbond van Verzekeraars. Zo meldt ons althans het AssurantieMagazine. Het bedrog zou betreffen het onthouden van verzekerden van vrije advocaatkeuze in juridische procedures waarvoor geen verplichte vertegenwoordiging door een advocaat is vereist. Meer info op en links via de site van het magazine.

Advocaat doet aangifte tegen rechtsbijstandverzekeraars, AssurantieMagazine, 03-12-2010

Media-update: Theewaterfilosofie en de 140.000 zaken

Afgelopen week hebben we een interessante aflevering van Kijken in de Ziel: Strafpleiters gezien als een intrigerend interview in Buitenhof met de Nederlandse rechter bij het Europees Hof Voor de Rechten van de Mens in Straatsburg, Egbert Myjer.

Laten we met het laatste beginnen. Het Hof heeft als bekend met grote achterstanden te maken (aan het eind van het jaar liggen 140.000 te wachten) hetgeen ook bij het Hof tot het klassieke rechters-dilemma leidt. De rechters hebben enerzijds te maken met belanghebbenden die recht hebben op een grondige bestudering van hun zaak maar moeten anderzijds ook rekening houden met de beheersmatige context van het Hof. Het dilemma zal veel rechters niet onbekend zijn. Hoeveel tijd te besteden aan een zaak en aan welke zaken prioriteit te geven? Het Hof, zo stelt Myjer, lost het op door voorrang te geven aan zaken die het recht op leven raken. Een keuze die te rechtvaardigen valt maar geen juridische grondslag heeft. Een terechte (professionele) keuze of ondermijnt het Hof hiermee haar eigen professie?

In Kijken in de Ziel: strafpleiters misschien wel de meest interessante aflevering: weten en geweten. Een overzicht van de beste morele vragen:
- Is de waarheid niet vertellen hetzelfde als liegen voor de rechtbank? Wat mag gezien de waarheid een advocaat wel of niet zeggen?
- Een ander wordt ten onterechte beschuldigd van een misdrijf en moet hiervoor - in alle onschuld - zitten. Dit omdat je cliënt - zo geeft hij toe - een valse verklaring heeft afgelegd. Zeg je hier iets van? Mag je een rechter hinten hierop?
- Is alles geoorloofd om een cliënt vrij te krijgen? Is juridisch gezien alles geoorloofd om een cliënt vrij te krijgen?
- Stel een terrorist wordt onrechtmatig afgeluisterd (bijvoorbeeld op 10 september 2001 werd Mohammed Atta) waardoor een dag later een grote aanslag wordt voorkomen. Is dit onrechtmatig? En hoort het daarom niet?
- Als een cliënt aangeeft dat hij een moord wil plegen, licht je dan iemand hierover in? Hoe heilig is het beroepsgeheim?

In de aflevering valt goed te zien hoe verschillend de advocaten staan tegenover morele vragen. Niet zozeer bezien vanuit de inhoud als wel vanuit een (rationeel) communicatief kader. Zo zien we:
- ingehouden uitingen van welbegrepen eigenbelang ("ik sta vaker voor dezelfde rechter.")
- uitingen van irritatie ("het is een beetje theewater-filosofie hoor. [...] Het is ongrijpbaar. Omdat u waarheid met hoofdletters gaat schrijven en daar kom je niet ver mee in deze praktijk")
- non-verbale uitingen van onbegrip, en
- uitingen van twijfel ("dat weet ik niet")
- camera-bewustzijn?

Maar we horen ook mooie, weloverwogen inhoudelijke redeneringen. Wat te denken bijvoorbeeld van de redenering dat de cliënt die aan de advocaat aangeeft dat hij een moord wil gaan plegen eigenlijk de advocaat gijzelt en de advocaat daarom in zijn of haar waardigheid aantast. Het beroepsgeheim kan dan ook niet meer als argument gelden om niets te zeggen.
Een juiste redenering?

Kijken in de ziel: Strafpleiters, NTR, 01-12-2010
Buitenhof, Druk op Straatsburg, VPRO, 05-12-2010